ارتینگ یا زمین کردن سیستمهای الکتریکی یکی از بخشهای حیاتی در ایجاد ایمنی و حفاظت از تجهیزات و افراد در برابر حوادث ناشی از جریانهای خطا و اضافه ولتاژ است. در این میان، روشهای مختلفی برای انجام ارتینگ وجود دارد و یکی از روشهایی که امروزه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است، ارت بدون چاه است. این روش، به دلیل مزایایی چون کاهش نیاز به حفاری و افزایش پایداری سیستم، به گزینهای جایگزین و مؤثر در بسیاری از پروژههای صنعتی و ساختمانی تبدیل شده است. با این حال، سیستمهای ارتینگ ممکن است به مشکلاتی دچار شوند که در صورت عدم تشخیص بهموقع و رفع آنها، ایمنی سیستم را تهدید کنند.
در این مقاله، به بررسی مشکلات رایج در سیستمهای ارتینگ، علل به وجود آمدن این مشکلات و روشهای تشخیص و رفع آنها خواهیم پرداخت تا با نگاهی دقیقتر بتوان از صحت عملکرد این سیستمها اطمینان حاصل کرد.
مشکلات رایج در سیستمهای ارتینگ
افزایش مقاومت سیستم ارتینگ
یکی از مشکلات شایع در سیستمهای ارتینگ، افزایش مقاومت زمین است. این موضوع میتواند ناشی از عواملی همچون خوردگی الکترودهای ارتینگ، خشک شدن خاک اطراف سیستم، یا نصب نامناسب سیستم باشد. افزایش مقاومت باعث میشود جریان خطا به درستی به زمین تخلیه نشود و خطراتی چون افزایش ولتاژ تماس را به همراه دارد.
کاهش کارایی الکترودهای ارتینگ
الکترودهای ارتینگ پس از مدتی ممکن است کارایی خود را از دست بدهند. عواملی نظیر واکنشهای شیمیایی خاک، رطوبت کم یا رسوبات میتواند موجب کاهش توانایی الکترود در تخلیه جریان به زمین شود.
اتصال نامناسب تجهیزات به سیستم ارتینگ
اتصال نامناسب تجهیزات به سیستم ارتینگ میتواند به ایجاد نقاط داغ و جریانهای برگشتی ناخواسته منجر شود. این موضوع مخصوصاً در سیستمهای گسترده و پیچیده میتواند باعث افت کارایی سیستم شود و خطر برقگرفتگی را افزایش دهد.
پیشنهاد مطالعه: اهمیت و ضرورت ارتینگ در ساختمانهای مسکونی و اداری
روشهای تشخیص مشکلات در سیستمهای ارتینگ
اندازهگیری مقاومت زمین
به کمک دستگاههای مخصوصی مانند تسترهای مقاومت زمین، میتوان مقاومت الکترودها و سیستم ارتینگ را اندازهگیری و بررسی کرد. مقایسه این مقادیر با استانداردهای مربوطه، به تشخیص مقاومتهای غیرعادی کمک میکند.
بازرسیهای دورهای و تست ظاهری
بررسی ظاهری سیستم ارتینگ، اتصالات و کابلها از نظر خوردگی، شکستگی و انسداد میتواند به تشخیص مشکلات اولیه کمک کند. همچنین، تستهای دورهای مقاومت و ولتاژ نیز راهکار مؤثری در ارزیابی وضعیت ارتینگ محسوب میشوند.
بررسی وضعیت خاک اطراف الکترودها
خاک اطراف سیستم ارتینگ نقش مهمی در عملکرد آن دارد. بررسی رطوبت و کیفیت خاک میتواند به پیشگیری از مشکلاتی چون افزایش مقاومت کمک کند.
راهکارهای رفع مشکلات سیستمهای ارتینگ
تعویض یا تقویت الکترودهای ارتینگ
در صورتی که الکترودهای موجود دچار فرسایش یا کاهش کارایی شدهاند، میتوان از الکترودهای جدید و مقاومتر استفاده کرد یا بهبود الکترودهای فعلی را از طریق روشهایی مانند تزریق مواد مقاوم به خوردگی انجام داد.
بهینهسازی اتصالات و ارتقاء تجهیزات
با اطمینان از اتصال صحیح و ایمن تجهیزات به سیستم ارتینگ و استفاده از اتصالات مقاوم و استاندارد، میتوان از بروز جریانهای ناخواسته جلوگیری کرد.
افزایش رطوبت خاک و بهبود شرایط زمین
در محیطهای خشک، با اضافه کردن مواد نگهدارنده رطوبت به خاک یا استفاده از مواد جذبکننده رطوبت، میتوان کارایی سیستم ارتینگ را بهبود بخشید.
نتیجهگیری
سیستمهای ارتینگ یکی از عوامل کلیدی در ایمنی تأسیسات الکتریکی به شمار میروند و نگهداری و بررسی مداوم آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. با تشخیص و رفع بهموقع مشکلات، میتوان از عملکرد پایدار و ایمن این سیستمها اطمینان حاصل کرد و خطرات ناشی از جریانهای خطا و ولتاژهای غیرعادی را به حدا
نکات کلیدی برای افزایش عمر موتور در ماشینآلات صنعتی